تحقیق درباره پرسش نامه، آداب و رسوم، منابع معتبر، اوقات فراغت

دانلود پایان نامه

دورسون خواجه مي‌باشد، انجام شده است.
1-7- موانع و محدوديت
انجام اين گونه مطالعات و تحقيقات به ويژه در سطح روستا با محدوديت‌هاي خاصي مواجه است از مهم‌ترين محدوديت‌هاي اين تحقيق مي‌توان به مورد زير اشاره كرد:
– عدم وجود يا كمبود آمار و اطلاعات دقيق در مورد تعداد گردشگران بازديد كننده از منطقه
– محدوديت زماني انجام اين تحقيق و دسترسي به تعداد محدودي از گردشگران در فصل رکود گردشگري
1-8- بهرهوران تحقيق
با توجه به كاربردي بودن اين تحقيق در جهت ارائه راهكار براي توسعه گردشگري روستايي و جذب گردشگر مي‌توان مورد استفاده سازمان‌هاي ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اردبيل و شهرستان نير و در راستاي برنامه ريزي مناسب و بهينه به منظور توسعه گردشگري مناسب با توانمندي‌هاي منطقه و جذب گردشگر متناسب با ظرفيت منطقه صورت بگيرد.
1-9- روش تحقيق
با توجه به موضوع، اهداف و فرضيه هاي اين پژوهش، اين تحقيق از نوع توصيفي- تحليلي است. به اين ترتيب در راستاي سؤالات و فرضيه هاي تحقيق، ابتدا با هدف توصيف عيني، واقعي يعني شرايطي كه در منطقه است پرداخته شده است و در مرحله بعد از روش تحليلي استفاده گرديده است. در عين حال اين تحقيق به لحاظ هدف جزو تحقيقات كاربردي است كه يافته هاي آن مي‌تواند در جهت توسعه گردشگري روستايي منطقه مورد مطالعه قابل استفاده باشد. براي تنظيم چارچوب نظري اين پژوهش از نظريات، مفاهيم مرتبط و مقالات مرتبط در رابطه با موضوع پژوهش استفاده شده است.
روش گردآوري اطلاعات، با توجه به ماهيت مطالعه تحقيق به دو صورت كتابخانه اي و ميداني بوده و با توجه به ضرورت در هر يك از مراحل تحقيق، يكي از اين دو روش و يا هر دو، مورد استفاده قرارگرفته است. در اين پژوهش براي دستيابي به اهداف مورد نظر پژوهش و جمع آوري اطلاعات مورد نياز از پرسش نامه استفاده گرديده است. پايايي پرسش نامه با استفاده از روش آلفاي کرونباخ مورد کنترل و ارزيابي قرار گرفته است. داده‌هاي بدست آمده در اين تحقيق با استفاده از نرم افزار spss مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و براي آزمون فرضيات از تکنيکهاي آماري T-Test و اسپيرمن استفاده شده است.
جامعه آماري مورد مطالعه در اين پژوهش شامل مردم محلي روستاهاي بخش مرکزي شهرستان نير، گردشگران و مسئولان مي‌باشد. با توجه به اينکه تعداد خانوارهاي اين بخش زياد بوده و امکان مطالعه تمام جامعه آماري ميسر نبوده، لذا از روش نمونه گيري شارل کوکران استفاده شده است. اين فرمول به صورت زير محاسبه ميشود:

n= حجم نمونه
N = حجم جمعيت آماري
t يا z = در صد خطاي معيار ضريب اطمينان قابل قبول
p = نسبتي از جمعيت فاقد صفت معين
q=1-p نسبتي از جمعيت فاقد صفت معين
d = درجه اطمينان يا دقت احتمالي مطلوب
طبق فرمول بالا حجم نمونه برابر با 374 نفر محاسبه شد ولي به دليل حجم آماري گروههاي مختلف، از مردم محلي 100 نفر، از مسئولان کل جامعه آماري 74 نفر و گردشگران 200 نفر، تصادفي انتخاب و پرسشنامه به صورت حضوري توزيع شد. مدل مورد استفاده در اين تحقيق SWOT است که با شناسايي نقاط قوت و ضعف محيط داخلي و فرصت‌ها و تهديدها به کمک ارزيابي محيط خارجي، به ارائه استراتژي‌هاي مناسب بر مبناي نقاط قوتي که ضعف‌هايش را حذف و يا کاهش و فرصت‌ها و تهديدها را به حداقل برساند، پرداخته شده است.
1-10- فرايند تحقيق
پژوهش حاضر در چهار مرحله به صورت زير انجام ميشود:
مرحله اول: اين مرحله به کليات تحقيق شامل شرح مسئله، ضرورت و اهداف پرداختن به موضوع تحقيق، فرضيات و سؤالات تحقيق و در نتيجه روششناسي و پيشينه پرداخته ميشود.
مرحله دوم: آن مباني نظري تحقيق است كه شامل بيان ديدگاه هاي دانشمندان مختلف در خصوص مباحث مرتبط با گردشگري روستايي و شامل تعاريف و مفاهيم مرتبط با گردشگري و گردشگري روستايي و انواع گردشگري و انواع گردشگري روستايي و اثرات و پي آمدهاي گردشگري روستايي است.
مرحله سوم: در اين مرحله به روششناسي تحقيق و معرفي محدوده مورد مطالعه و ويژگيهاي جغرافيايي آن از جمله ويژگيهاي طبيعي و انساني و همچنين توصيفي از وضع موجود توان‌هاي گردشگري روستايي آن پرداخته ميشود.
مرحله چهارم: در اين مرحله به يافتههاي تحقيق و چگونگي ارزيابي دادهها و اطلاعات بدست آمده و همچنين آزمون فرضيات و بحث و نتيجهگيري پرداخته ميشود (شکل 1-1).
نمودار (‏1-1) نمودار فرايند پژوهش حاضر

مراحل فوق مشتمل بر مرور ادبيات تحقيق و تدوين چهارچوب نظري، ليست شاخصهاي مربوطه، جمع آوري دادهها و اطلاعات، مقايسه تطبيقي وضعيت همکاري شهروندان و نحوه توجه مديريت شهري به مسئله رويکرد اجتماع محور ميباشد. اصلي‌ترين مراکز اطلاعاتي اين تحقيق شامل: نهادهاي علمي و تحقيقاتي، شهرداريها، سالنامههاي آماري و سرشماريهاي عمومي نفوس و مسکن، اطلاعات رسمي ادارات و سازمان‌هاي مربوطه، شبکه جهاني اينترنت و منابع معتبر آماري ملي و بينالمللي است.
1-11- مسائل، مشکلات و محدوديت‌هاي تحقيق
در طي مراحل تحقيق همواره يکسري مشکلات، محدوديتها و تنگناها بر سر راه قرار داشتند که اهم آن‌ها به شرح زير ميباشند:
– نبود آمار و ارقام در زمينههاي مختلف مربوط به موضوع؛
– ناقص بودن برخي از آمارها و ارقام و بعضاً عدم هم‌خواني آمار يک موضوع واحد در سازمانها و ادارات مختلف؛
– همکاري ضعيف يا بعضاً عدم همکاري بعضي
از مسئولان در تعدادي از ارگانها.

فصل دوم:
پيشينه و مباني نظري تحقيق

2- فصل دوم: پيشينه و مباني نظري تحقيق
در فصل دوم پايان نامه، محقق به بررسي و مرور ادبيات تحقيق مي‌پردازد، هر تحقيق و مطالعه اي گذشته اي دارد و مباحث گوناگوني در آن حوزه ارائه گرديده است. بخشي از اين مباحث به صورت تئوريك و نظري‌اند و برخي ديگر مطالعات تجربي هستند كه در آن حوزه انجام گرفته‌اند. محقق به هنگام بررسي ديدگاه‌ها و نظريه‌ها، بايد تلاش كند تا از ميان کتاب‌ها، گزارش‌هاي تحقيقاتي، مقاله‌ها و مطالعه‌هايي كه در گذشته در خصوص موضوع مورد نظر انجام گرفته، به جمع آوري ديدگاه‌ها و نظريه هاي مطرح در آن حوزه پرداخته و آن‌ها را به دقت مورد مطالعه قرار دهد. هنر محقق در اين است كه به جاي بررسي و مطالعه پراكنده اين ديدگاه‌ها، به دسته بندي و طبقه بندي آن‌ها بپردازد. در هنگام بررسي مطالعات تجربي انجام شده پيرامون موضوع تحقيق، محقق مجدداً به مطالعه و بررسي مقالات، گزارش‌ها، پايان نامه‌ها و تحقيقاتي كه به صورت تجربي در حوزه موضوع مورد مطالعه انجام گرفته است، پرداخته و اطلاعات مورد نياز را جمع آوري مي‌نمايد. تحقيقات پيشين در زمينه موضوع مورد نياز مي‌تواند منبع با ارزشي در هدايت تحقيق و تهيه پرسش نامه باشد. در اين فصل از پايان نامه به بررسي ديدگاه دانشمندان مختلف در خصوص مباحث مرتبط با توريسم (گردشگري) روستايي پرداخته شده است. اين مباحث شامل: تعاريف و مفاهيم مرتبط با گردشگري روستايي، انواع گردشگري روستايي، پيشينه تاريخي گردشگري روستايي، كاربرد گردشگري روستايي در برخي كشورها، اثرات و پي آمدهاي گردشگري در نواحي روستايي مي‌باشند و در انتهاي اين فصل به بررسي مطالعات تجربي انجام شده پيرامون موضوع تحقيق پرداخته شده است.
2-1- گردشگري روستايي
در حال حاضر انسان متمدن امروزي که از فشارهاي گوناگون شهرنشيني صنعتي و ماشيني شدن زندگي رنج ميبرد، تمايل فزاينده‌اي براي روي آوردن به آرامش طبيعي و ظرافت‌هاي فرهنگي جوامع روستايي دارد. گسترش خطوط حمل‌ونقل دريايي، زميني و هوايي بين مناطق مختلف روستايي و شهري جهان و هم چنين شکل‌گيري و گسترش سازمان‌هاي ارائه‌دهنده خدمات به گردشگران از عوامل عمده براي رونق گرفتن گردشگري روستايي به شمار مي‌آيد. خوشبختانه مناطق روستايي ايران از تنوع وسيع فرهنگي، آداب و رسوم و منابع طبيعي برخوردارند که آن‌ها را به منابع بسيار جذاب براي گردشگران تبديل کرده است. از لحاظ مفهومي به نظر ساده مي‌آيد که گردشگري روستايي را به عنوان گردشگري که مناطق روستايي را در بر مي‌گيرد تعريف کنيم. ولي اين تعريف نمي‌تواند شامل مجموعه‌اي از فعاليت‌ها و اشکال متنوع مديريتي و نهادهاي توسعه‌يافته تر کشورهاي مختلفي شود که در ارتباط با صنعت گردشگري فعاليت مي‌کنند. در اين قسمت به بيان تعاريف متعددي از گردشگران روستايي و پس از آن به بيان مفاهيم مرتبط با انواع گردشگري روستايي و اثرات مثبت و منفي توسعه گردشگري روستايي پرداخته مي‌شود.
2-2- تعريف گردشگري روستايي
با توجه به اينکه گردشگري روستايي مي‌تواند در برگيرنده گستره وسيعي از گونه‌هاي مختلف گردشگري باشد، مي‌توان تعاريف متعددي از گردشگري روستايي ارائه داد. “گردشگري روستايي عبارت از فعاليت‌ها و گونه‌هاي مختلف گردشگري در محيط‌هاي مختلف روستايي و پيرامون آن‌ها که دربردارنده آثار (مثبت- منفي) براي محيط زيست روستا (انساني- طبيعي) است. بديهي است اين‌چنين برداشتي از گردشگري روستايي مي‌تواند زمينه‌هاي مختلف فعاليت‌هاي گردشگري چون: سکونتگاه‌ها، رويدادها، جشنواره‌ها، ورزش‌ها و تفريحات گوناگون را در بر گيرد که در محيط روستا شکل مي‌گيرند. در اين بين شرايطي طبيعي، مورفولوژيکي و اقليمي همراه با ساختارهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي محيط روستا اشکال گوناگون و متنوعي از روستاها را به وجود مي‌آورند که هر کدام به لحاظ فيزيکي، تيپ معماري، نوع مسکن، الگوي سکونت، نوع معيشت، آداب و رسوم و سنت‌ها از يکديگر متمايز مي‌شوند. اين وجه تمايز و وجوه مختلف روستاها خود خالق جاذبه‌هايي است که گردشگران روستايي را به بازديد از اين مناطق علاقمند و آن‌ها را هراز گاهي به مسافرت به اين مناطق وامي‌دارد.
به طور کلي گردشگري روستايي را مي‌توان از دو ديدگاه مختلف مورد توجه قرار داد. از يک سو محيط‌هاي روستايي و پيرامون آن‌ها اين فرصت را مهيا مي‌کنند تا گردشگران فارغ از هياهوي شهري و سيطره تکنولوژي در بطن سنتي روستا زماني را به فراغت بگذرانند و از ديگر سو، در کنار آن اقتصاد روستايي وابسته به زمين مي‌تواند راه‌هاي تنفس ديگري را تجربه کند. اصطلاح جهانگردي روستايي اغلب به جاي مقوله هاي ديگري مانند جهانگردي بوم زيست1، جهانگردي سبز 2 يا جهانگردي طبيعت بکار مي‌رود (1991: Whelan) در بعضي موارد، اين به معني آن است که جهانگردي روستايي با فعاليت‌ها يا محل‌هاي مشخص برابر انگاشته مي‌شود در حالي که در ديگر موارد جهانگردي روستايي اغلب به عنوان رويکردي عام و جامع‌تر براي توسعه و ترويج جهانگردي تلقي مي‌شود. براي مثال در قبرس سازمان جهانگردي قبرس (CTO) براي حمايت از توسعه اجتماعي و اقتصادي مناطق دور از دريا که از گسترش سريع جهانگردي سنتي ساحلي سودي نبرده‌اند فعالانه به ترويج جهانگردي کشاورزي پرداخته است.
گردشگري روستايي شامل هر نوع
فعاليت تفريحي و گذران اوقات فراغت است. با دريافت خدماتي از قبيل غذا، محل اقامت و محصولات محلي از ساکنان محلي در مکاني که از نظر قوانين و مقررات جاري کشور يا از نظر ماهيت اقتصادي و فرهنگي روستا محسوب مي‌شود (افتخاري و قادري، 27:1381). نکته حائز اهميت آنکه گردشگري روستايي صرفاً به گردشگري کشاورزي، گردشگري سبز و جهانگردي بومي زيستي و… محدود نمي‌شود زيرا مناطق روستايي بعضاً واجد ارزش‌هاي فراوان تاريخي و فرهنگي و… نيز هستند بنابراين گردشگري‌هاي ديگر نيز مي‌تواند فضاي مناطق روستايي را در بر گيرد مثل گردشگري فرهنگي، گردشگري تاريخي، گردشگري مذهبي و … يکي از انواع گردشگري که ارتباطات تنگاتنگي با گردشگري روستايي دارد گردشگري عشايري است که به طور خلاصه در مورد آن توضيح داده مي‌شود.
2-2-1- گردشگري عشايري (يک الگوي فضايي)
يکي از انواع گردشگري که در ارتباط تنگاتنگ محيطي، اجتماعي و فرهنگي و حتي اقتصادي با روستا و پيرامون آن است و به نوعي مکمل گردشگري روستايي محسوب مي‌شود، گردشگري عشايري است. در عصر پسامدرنيسم، گردشگران ماجراجو و جستجوگر و برخوردار از حس دلتنگي تاريخي و باستاني، رو به گروه‌هاي ايلي و عشايري آورده‌اند و بدين ترتيب يکي ديگر از گونه هاي گردشگري عصر مدرنيسم شکل گرفته است. تجزيه و تحليل گردشگري پيرامون هر فضاي جغرافيايي در روندي از تطبيق پذيري جاذبه‌ها، سکونتگاه‌ها و تسهيلات مورد نياز، انجام مي‌گيرد. در اين نگرش، فضاي جغرافيايي وابسته به جرياني دو سويه است: در يک سو شناخت گردشگري و تقاضاهاي موجود در بازار و در سوي ديگر درک و سنجشي ژرفانگر پيرامون فضاي مربوط قرار دارد. از اين رو بررسي قابليت‌هاي گردشگري در مناطق عشايري وابسته به تجزيه و تحليل يک الگوي فضايي گردشگري است. بر اين مبنا مي‌توان گردشگري را در مناطق عشايري در دو بعد به هم پيوسته از پهنه فرهنگي و چشم انداز فرهنگي تجزيه و تحليل کرد. گردشگري و فضامندي آن (باز توليد فضاي عملکردي گردشگري) در روندي از انگيزه هاي فرهنگي، تقاضا براي چشم اندازهاي فرهنگي متفاوت را پيرامون شيوه زندگي کوچ نشيني شکل مي‌دهد. اين گونه شناسي فضايي در پي درک اصالت ميراث انساني در زندگي کوچ نشيني است. اصالت موجود در اين ميان وابسته به يک فضاي معنوي به يادگار مانده از گذشته باستاني زندگي انسان است. بر اين مبنا گردشگري عشايري جستجوي نهايي يکپارچه و وحدتي ساختاري در زندگي روزمره انسان است (پاپلي يزدي، سقايي، 35:1382). در شکل (2-3) مدلي از گردشگري عشايري آمده است.

شکل (‏2-1) مدل مفهومي از گردشگري عشايري
2-3- قلمرو گردشگري روستايي
تعريف سازمان همکاري‌هاي اقتصادي و توسعه2 از نواحي روستايي، مشخص کردن قلمرو جهانگردي روستايي را تا حدي دشوار مي‌نمايد. بر اساس تعريف اين سازمان، نواحي روستايي شامل مردم، زمين و ديگر منابع موجود در حومه شهر و مسکن‌هاي کوچکي مي‌شود که در خارج از دايره تأثير اقتصادي بلافصل مراکز شهري قرار دارند (رحيمي، 230:1381). بر اساس اين تعريف، فعاليت‌هاي تفريحي جهانگردان در مناطق حومه شهر مترادف با جهانگردي روستايي نيست. به عبارت ديگر بعضي از فعاليت‌هاي جهانگردي مانند ايجاد پارک‌ها يا شهرهاي بازي با جهانگردي روستايي رابطه اندکي دارند يا اين که با محيط روستايي تفاوتي آشکار دارند (1994 lane:1994 clarket). در جدول (2-3) فعاليت‌هايي که در حومه شهرها انجام مي‌گيرد بدان ها اشاره شده است.
جدول (‏2-1(گستره فعاليت‌هاي تفريحي جهانگردي در حومه شهر
رديف
نوع گردشگري
فعالي