منبع پایان نامه درمورد حمایت اجتماعی، سلامت روان، مهارت های اجتماعی

دانلود پایان نامه

آمریکا محسوب می شود(91).
به منظور کاهش عواملی که موجب اضافه وزن می شوند، افراد بایستی میزان متعادلی از فعالیت جسمانی و عادات تغذیه ای داشته باشند. در طی سال اول دانشجویی، رژیم غذایی دانشجویان دستخوش تغییرات می شود. صرف صبحانه به عنوان یکی از مهمترین وعده های غذایی محسوب می شود و افرادی که صبحانه شان را میل می کنند به احتمال کمتری دچار اضافه وزن می شوند. طبق مطالعه ای، تنها 21 درصد دانشجویان مصرف صبحانه منظمی داشتند. همچنین مطالعه دیگری بیان کرد که حدود 31 درصد از 208 دانشجویان پسر و دختر مورد پژوهش بیشتر از 5 مرتبه میوه و سبزیجات در روز مصرف نموده و بیش از نیمی از دانشجویان غذاهای آماده41 با میزان چربی بالا حداقل سه بار در هفته مصرف می کردند. دختران عادات تغذیه ای بهتری از جمله مطالعه برچسب های غذایی نسبت به پسران داشتند. برخورداری از ارتباطات قوی در بهبود عادات تغذیه ای مؤثر است.(90). امروزه نقش عوامل تغذیه ای به عنوان عوامل خطر بیماری های غیر واگیر شناخته شده است(87). بررسی رژیم غذایی دانشجویان و عادات تغذیه ای آنان برای سلامتی زمان تحصیل و پس از آن اهمیت فراوانی دارد. بنابراین ضروری است که کلیه گروه های سنی به ویژه دانشجویان برای پیشگیری از بیماری های مزمن در سال های بعد، از نظر برنامه غذایی مورد توجه قرار گیرند.

استرس امروزه چنان همگانی و همه گیر شده است که آن را جزء لاینفک و مشخصه اصلی زندگی انسان ها دانسته اند، به طوری که همه انسان ها در زندگی روزمره خود و در تمام ابعاد و حوزه های حیات خود در معرض استرس های زیادی قرار دارند. استرس ذاتاً خوب یا بد نیست، بلکه ممکن است اثرات مثبت و منفی داشته باشد. استرس زمانی مفید تلقی می شود که سبب تسهیل هوشیاری شده و به رشد و تکامل شخصی فرد کمک نماید یا فرد را در برآوردن نیازهایش کمک کند و زمانی نامطلوب به شمار می آید که احساس بیچارگی را سبب شده و فرد را مستعد بیماری نماید(92). میزان استرس درک شده نه تنها با وخامت و مدت مواجهه، بلکه به شرطی شدن قبلی فرد نیز بستگی دارد. مثلاً افراد پرورش یافته در محیط های خانوادگی که تنش در آن ها سال ها ادامه یافته است، معمولاً در برابر موقعیت های استرس زا واکنش قوی تری نشان می دهند. استرس شدید و بلند مدت نظیر تغییرات زندگی می تواند توانایی سازگاری فرد را تحت تأثیر قرار دهد، موجب افسردگی شود و ضمن آسیب بدن، لذت زندگی را از بین ببرد(29). از نظر وایت42، زمانی که افراد تحت استرس هستند، باید مهارت های مقابله ای لازم را داشته باشند تا بتوانند اثر استرس را کاهش دهند. چنانچه استرس، مدیریت شود و مهارت های مقابله ای مؤثر واقع شود، فرد قادر خواهد بود تا با نیازها و چالش های زندگی خود به شیوه بهتری کنار آید(93). مدیریت استرس، توانایی افراد برای کاهش استرس و سازگاری مناسب با موقعیت های استرس زا تلقی می شود(57). مدیریت استرس، به مجموعه تکنیک ها و روش هایی اطلاق می شود که برای کاهش استرس تجربه شده توسط افراد یا افزایش توانایی آنان در مقابله با استرس های زندگی به کار گرفته می شوند(94). از آنجایی که گستره ی وسیعی از رفتارها می تواند بر استرس تأثیر بگذارد، می توان با یادگیری های لازم، اختلالات مرتبط با استرس را کنترل کرد(29). ورود به دانشگاه، تغییر عمده ای در زندگی اجتماعی، خانوادگی و فردی به وجود می آورد. در این دوره، فرد با تغییرات زیادی در روابط اجتماعی و انسانی روبرو می شود و با انتظارات و نقش های جدیدی مواجه می شود. قرار گرفتن در چنین شرایطی، غالباً با فشار و نگرانی توام بوده، عملکرد و بازده افراد را تحت تأثیر قرار می دهد(95). دانشجویان استرس زیادی را متحمل می شوند که جهت مقابله با آن نیازمند راهبردهای مقابله موفقیت آمیز با آن هستند. مطالعات نشان دادند که پاسخ های ناکافی در سازگاری با استرس در دانشجویان با مشکلات روانشناختی زیادی از قبیل کاهش عملکرد تحصیلی، اضطراب، افسردگی، اختلالات ذهنی و مشکلات تغذیه ای همراه است. فرآیند سازگاری در دوران دانشجویی به خاطر مواجهه با انواع مختلفی از استرسور ها از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. استرس در دانشجویان رشته های پزشکی می تواند تأثیر نا مطلوبی بر سلامت، عملکرد تحصیلی، حافظه و یادگیری، توانایی حل مسئله، تشخیص های پزشکی دانشجویان و مراقبت از بیماران داشته باشد(96). شیوع و شدت استرس در میان دانشجویان در مرز هشدار قرار دارد و سطح بالای استرس با پیامدهای منفی فراوانی مرتبط بوده که موجب کاهش عملکرد تحصیل، مشکلات سلامت جسمانی و سلامت روان می گردد(96).
در دوران دانشجویی، مشکلات مربوط به مرحله انتقال از نوجوانی به جوانی، آشنا نبودن با محیط دانشگاه، دوري و جدایی از خانواده، عدم علاقه به رشته تحصیلی، نا سازگاري با سایر افراد در محیط زندگی، کافی نبودن امکانات رفاهی و اقتصادي و مشکلاتی نظیر این ها از جمله شرایطی هستند که می توانند سبب ایجاد استرس و به خطر افتادن سلامت روانی دانشجویان گردند. لذا توجه به آن و پيامد هايش و نيز اتخاذ راهكارهاي مناسب براي رهايي از آن از اهميت خاصی برخوردار است(34).
امروزه پیشرفت سریع و مداوم تکنولوژی و تغییرات ابعاد اقتصادی و اجتماعی جوامع، منجر به ایجاد تغییرات شگرفی در شرایط محیطی و روابط بین فردی و در مجموع تغییرات اساسی در سبک زندگی انسان ها گردیده است. به گونه ای که انسان ها ناگزیر هستند برای داشتن زندگی مطلوب بر مجموعه ای از مهارت ها تسلط یابند تا توا
نایی انطباق و حل مسئله و مشکلات احتمالی پیش روی خود را داشته باشند(97). مهارت های اجتماعی از مهارت های ضروری زندگی روزمره انسان ها است. روزانه 70 درصد از وقت آدمی صرف ارتباطات می شود. اجتماعی شدن هر فرد، دستاورد مهارت های ارتباطی است که قبلاً آموخته است(98). مهارت های اجتماعی به رفتارهای آموخته شده و مقبول جامعه اطلاق می شود، رفتارهایی که شخص می تواند با دیگران به نحوی ارتباط متقابل برقرار کند که به بروز پاسخ های مثبت و پرهیز از پاسخ های منفی بیانجامد(99).
حمایت اجتماعی نقش مهمی در حفظ سلامتی افراد بازی می کند. همچنین حمایت اجتماعی موجب کاهش آثار منفی استرس های فراوان که از محیط و جامعه کسب می شود، می گردد و تبع آن بر کیفیت زندگی اثر مستقیم و مثبت خواهد داشت. حمایت اجتماعی، میزان برخورداری از محبت، توجه و مساعدت اعضاء خانواده و دوستان و سایر افرادی می باشد که فرد از آن ها برخوردار است. وجود حمایت اجتماعی در افراد باعث کاهش بیماری های قلبی، فشار خون، سردرد های عصبی، ناراحتی های گوارشی شده و منجر به افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس در افراد شود. افرادی که از حمایت اجتماعی بالایی برخوردار هستند، بهتر قادر خواهند بودند با رخداد های استرس زای زندگی سازگاری داشته باشند. حمایت اجتماعی، اثرات رویداد های استرس زا را تعدیل می کند و به تجربه عواطف مثبت می انجامد(100). حمایت اجتماعی با شادکامی و سلامت روانی رابطه مثبت دارد. ارتباطات نزدیک و حمایت اجتماعی که توسط خانواده، دوستان، همکاران و جامعه فراهم می شود، ارتباط مثبتی با بهبود عملکرد در محیط کار، مقابله بهتر با مشکلات زندگی، سازگاری عمومی و بهزیستی جسمانی و روان شناختی دارد. خانواده و دوستان، نقش مهمی در دلگرم کردن فرد برای رسیدن به اهداف بهداشتی ایفا می کنند. کمک آن ها، مهمترین جزء حمایت اجتماعی است(101). کسب و به کارگیری مهارت های اجتماعی و چگونگی برقراری ارتباط و تعامل با دیگران، یکی از مؤلفه های اصلی رشد اجتماعی به خصوص در جوانان محسوب می شود(97). دوره دانشجویی یکی از مراحل مهم رشد و تکامل انسان است که با رشد اجتماعی وی ارتباط تنگاتنگی دارد(98).

سازمان جهاني بهداشت در تعريف ابعاد وجودي انسان، به ابعاد جسماني، رواني، اجتماعي و معنوي اشاره مي كند و بعد چهارم، يعني بعد معنوی را نیز در رشد و تکامل انسان مطرح می سازد. معنویت بخش مهمی از زندگی مردم را تشکیل می دهد و تأثیر مهمی بر سلامتی و بهزیستی آنان دارد. افراد داراي زندگي معنوي فعال، بدون شك از نظر روان شناختي افراد سالمی هستند(102).
معنا و هدف در زندگی، خود آگاهی، اتصال به خود، دیگران و یک واقعیت برتر از اجزاء سلامت معنوی نیز شمرده شده اند(103). مطالعات نشان دادند که رشد معنوی می تواند در مواجهه با ضربه های روحی زندگی و پیشامد های استرس زا پرورش یابد. رشد معنوی از فرآیند درگیر شدن با تردید های مذهبی نمایان می شود. در مقابل، مطالعات نشان دادند که رشد معنوی می تواند در دامنه وسیعی از زمینه های اجتماعی رخ دهد. افرادی که تجربه رشد معنوی را دارند به احتمال زیاد از سلامتی بهتری برخوردار هستند چرا که رشد معنوی به آن ها در احساس معنی دار بودن زندگی کمک می کند. مطالعات نشان دادند، افرادی که احساس معنا داری نسبت به زندگی شان دارند در مقایسه با افرادی که چنین احساسی از زندگی ندارند از سلامت جسم و روان بهتری برخوردارند. مطالعه ای حاکی از آن است، داشتن احساس معنا داری در زندگی با خطر مرگ و میر پایین تری ارتباط دارد. مطالعه ای دیگر نشان داد که برخورداری از احساس معناداری عمیق در زندگی با دامنه وسیعی از رفتارهای بهداشتی مفیدی از قبیل انجام ورزش، تغذیه بهتر و اجتناب از دخانیات همراه می باشد(104).
امروزه جوانان و دانشجويان به دليل نقش مهمي كه در اداره آينده كشور به عهده دارند، يكي از قشرهاي مهم جامعه به حساب مي آيند. اهميت اين نقش در اين است كه دانشجويان نه تنها بخش اصلی متخصصان زمينه هاي گوناگون علمي، فني و هنري هر كشوري را تشكيل مي دهند، بلكه اين گروه، مديران اصلي در اداره آينده كشور و رهبر ساير اقشار جامعه در هدايت به سمت كمال و اهداف كشور مي باشند. از سوي ديگر بخشي از دانشجويان در آينده، عهده دار آموزش و پرورش نسل هاي بعد از خود خواهند بود و از اين طريق به طور غير مستقيم در كمال نسل هاي بعدي جامعه نيز دخالت دارند(30).
از آنجایی که ورود به دانشگاه، مقطع بسیار حساسی در زندگی نیروهای جوان، کارآمد و فعال هر کشوری محسوب می شود و غالباً با تغییرات زیادی در روابط اجتماعی و انسانی همراه است، باید به دقت مورد مراقبت قرار گیرند تا بتوانند نقش خود را به عنوان یک نیروی تحصیل کرده و متخصص به خوبی ایفا نمایند. لذا دانشجویان باید از سبک زندگی صحیح آگاه باشند تا بتوانند در جهت بهبود سلامتی و بهبود کیفیت زندگی خود اقدام کنند(105).
بنا به گفته معاون ساماندهی امور جوانان کشور، جمعیت جوان کشور بر اساس سرشماری سال 1390، بالغ بر 23 میلیون نفر (35 درصد) عنوان شد(50). دانشجويان بخش بزرگی از جمعيت جوان كشور را تشكيل مي دهند. و بر اساس گفته ی مشاور وزیر علوم، جمعیت دانشجویی کشور، 5/4 میلیون نفر است(51). شرايط سني و موقعيت اجتماعي دانشجویان به عنوان قشر تحصيل كرده جامعه ميتواند آن ها را به عنوان الگو براي سايرين قرار دهد. چراکه انتخاب هر نوع سبك زندگي به وسيله آن ها، نه تنها در زندگي شخصي خود آن ها اثرگذار است، بلكه بر رفتارها و سبك زندگي
ساير اقشار نيز تأثير مي گذارد. و با توجه به این که دانشجویان در موقعیت های مختلف در تماس با خانواده، جامعه و مردم هستند، میتوانند بیاموزند و آموخته های خود را به دیگران منتقل کنند. بدون شک دانشجویان علوم پزشکی با همان میزان اطلاعات، آگاهی ها و مهارت هایی که در دوران دانشجویی و تحصیل کسب می کنند به عنوان پرسنل گروه های مختلف بهداشت و درمان در این محیط حضور خواهند یافت و انتظار می رود این آموخته ها در رفتار و عملکرد آن ها تجلی پیدا کند. در حالی که دانشجویان غیر علوم پزشکی، واحد های بهداشتی را در برنامه آموزشی خود نداشته و معمولاً مسایل مرتبط با سلامتی را از طریق مطالعات شخصی، رسانه های ارتباط جمعی یا غیره بدست می آورند، بنابراین ممکن است اشراف چندانی به مسایل بهداشتی و سبک صحیح زندگی پیدا نکنند. هر چند که تحقیقات نشان داده است که با وجود برخورداری دانشجویان از مبانی علمی و نظری کافی در عمل از کارایی لازم برخوردار